Mới đây, khoa Cấp cứu – Chống độc (Bệnh viện Nhi Trung ương) vừa tiếp nhận 1 trường hợp bé gái 7 tháng tuổi (ở Thanh Hoá) bị ngộ độc do uống quá liều thuốc hạ sốt paracetamol.

Cụ thể, vào ngày 12/8 khi thấy con có biểu hiện bất thường, gia đình chị T. đã đưa cháu đến bệnh viện địa phương thăm khám, sau đó được chuyển ra Bệnh viện Nhi Trung ương.

Chị T. cho biết, trước khi nhập viện 3 ngày, con gái chị sốt cao trên 38 độ C. Thấy con bị sốt chị T. ra trạm xá mua thuốc hạ sốt và được bán loại thuốc paracetamol 150mg.

Khi mua thuốc chị T. có nói con gái chị nặng 7,5kg và được bán cho thuốc paracetamol loại 150mg, vị cam.

Về nhà chị T. cho con uống thuốc được khoảng 2,5 tiếng thì con sốt lại, thời điểm đó chị tiếp tục chườm nóng cho con ở nách, đầu và bẹn. Thấy cháu sốt không đỡ, bà nội lo lắng giục vợ chồng chị T. cho con uống hạ sốt tiếp, nhưng hai vợ chồng chưa đồng ý.

Sau khi uống được 3,5 tiếng, con vẫn sốt chị T. tiếp tục cho con uống hạ sốt loại 150mg, sau đó cứ khoảng hơn 3 tiếng con lại sốt lại, chị T. lại tiếp tục cho con uống thuốc.

Đến chiều 12/8 chị T. đưa con đến viện, khi đến viện bác sĩ chườm để hạ sốt và cháu bé có hạ. Nhưng sau đó lại sốt tăng lên và bác sĩ nói rằng, với cân nặng hiện tại con chị chỉ dùng lượng tối đa là 120mg, và khi cho uống thì nên chừa lại 1 ít chứ không dùng hết gói 120mg.

Sau đó, gia đình chị T. xin chuyển con ra viện Nhi Trung ương. Tại đây, các bác sĩ xác định cháu bị men gan tăng do ngộ độc paracetamol vì uống quá liều, ngoài ra còn bị nhiễm trùng máu, nhiễm trùng đường ruột.

Bé gái 7 tháng tuổi nguy kịch vì uống thuốc hạ sốt paracetamol quá liều

Chị T, kể, “Ở nhà mỗi khi con bị sốt, tôi thường ra trạm xá, nếu trạm xá không có ai lại ra quầy thuốc mua thuốc cho con uống. Khi mua thuốc, nhân viên ở quầy họ thường nói uống liều thấp không có tác dụng gì và uống liều cao hơn cho nhanh khỏi".

Tại bệnh viện Nhi Trung ương, sau khi nghe bác sĩ phân tích, chị T. mới thấy mình dùng thuốc hạ sốt sai. Các bác sĩ ở đây cho biết, khi cho trẻ uống thuốc hạ sốt phải nhân theo kg của con. Cháu bé nhà chị T, 7kg dùng 120mg chưa hết, chứ không thể cho cháu uống 150mg.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Lê Ngọc Duy – Trưởng khoa Cấp cứu (Bệnh viện Nhi Trung ương) cho biết, paracetamol là thuốc thông thường nhưng vẫn có những chỉ định khi sử dụng, ví dụ như trẻ sốt trên 38,5 độ C, số lần và liều lượng do bác sĩ chỉ định hoặc đọc kỹ trên đơn thuốc. Còn nếu sốt quá 3 ngày không hạ sốt thì vẫn phải đưa đến cơ sở y tế.

Bác sĩ Duy cũng cảnh báo thêm, những trẻ có bệnh mãn tính từ trước, đặc biệt là bệnh gan mật, nếu sử dụng phải có hướng dẫn của bác sĩ. Bởi nếu liều dùng chỉ cần quá 100mg/kg/ngày cũng thể dẫn tới ngộ độc.

Cảnh báo khi sử dụng Paracetamol

Theo Dược sĩ, Tiến sĩ Phan Quỳnh Lan - Giám đốc khối Dược Hệ thống Y tế Vinmec - Trưởng khoa Dược Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City khuyến cáo, “Liều tối đa của paracetamol cho người lớn là 1g/lần và 4g (4000mg)/ngày. Nếu sử dụng quá liều lượng quy định có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong trường hợp đang sử dụng đồ uống có cồn hàng ngày thì liều tối đa khuyến cáo là 2g/ngày.

Có đến hàng trăm loại thuốc chứa hoạt chất paracetamol, nếu kết hợp sử dụng chúng với nhau, bạn có thể vô tình sử dụng quá liều mà không lường trước được. Vì vậy, hãy đọc kỹ nhãn của bất kỳ loại thuốc khác mà bạn đang sử dụng để xem liệu nó có chứa Paracetamol, Acetaminophen hay APAP không.

Trong thời gian sử dụng thuốc, bạn nên tránh uống rượu. Vì rượu có thể làm tăng nguy cơ gây tổn thương gan.

Không sử dụng paracetamol nếu bạn bị dị ứng với acetaminophen hoặc paracetamol. Phụ nữ mang thai và cho con bú vẫn có thể sử dụng paracetamol, nên tham khảo ý kiến của dược sĩ trước khi sử dụng.”

Sử dụng thuốc Paracetamol như thế nào để đạt hiệu quả tốt nhất?

Không sử dụng thuốc paracetamol quá liều

Không sử dụng thuốc quá liều. Nếu bạn đang điều trị cho trẻ, hãy sử dụng một dạng paracetamol dành riêng cho trẻ em. Cẩn thận làm theo hướng dẫn dùng thuốc trên nhãn thuốc. Với trẻ em dưới 2 tuổi nên dùng paracetamol dạng lỏng sẽ phù hợp hơn.

  • Nếu sử dụng paracetamol dạng lỏng, bạn có thể đo bằng thìa hoặc dụng cụ đo liều chuyên dụng. Nếu bạn không có thiết bị đo liều, hãy hỏi dược sĩ của bạn. Trước mỗi lần sử dụng, bạn nên lắc nhẹ chất lỏng và thực hiện theo hướng dẫn được ghi trên nhãn thuốc.
  • Đối với thuốc paracetamol dạng viên nén nhai, phải được nhai kỹ trước khi nuốt. Đảm bảo bàn tay khô ráo khi cầm thuốc paracetamol dạng tan. Khi bạn đặt viên thuốc trên đầu lưỡi, thuốc sẽ tan ngay lập tức. Lưu ý rằng không nên nuốt toàn bộ viên thuốc mà nên để thuốc tự hòa tan trong miệng.
  • Để sử dụng paracetamol dạng sủi, nên hoà tan một gói thuốc hoặc 1 viên thuốc trong ít nhất 100ml 150ml nước, sau đó khuấy đều và sử dụng ngay lập tức.
  • Không uống paracetamol dạng đặt hậu môn, vì nó chỉ chuyên dùng cho trực tràng.

Cách sử dụng loại thuốc này là rửa tay sạch sẽ và đặt thuốc trực tiếp vào hậu môn của bạn. Trước khi đặt thuốc paracetamol vào hậu môn, bạn nên làm rỗng ruột và bàng quang. Đặc biệt nên xử lý nhanh khi đã tháo vỏ thuốc để tránh tình trạng thuốc bị tan chảy. (Nguồn: webmd.com, Drugs.com)

Liều dùng thông thường của thuốc Paracetamol cho trẻ em

Liều hạ sốt và giảm đau dành cho trẻ em là 10-15mg/kg cho một lần dùng. Mỗi ngày uống không quá 04 lần, khoảng cách giữa các lần dùng là từ 4-6 tiếng. Liều hạ sốt an toàn là không quá 60mg/kg trong một ngày. Tuyệt đối không dùng kết hợp với các thuốc khác.

Cần hết sức lưu ý các chế phẩm paracetamol rất đa dạng, phong phú với hàm lượng, nồng độ khác nhau nên cần xem kỹ hướng dẫn của dược sĩ.

Đặc biệt lưu ý: Khi sử dụng paracetamol có thể gây ra một số phản ứng dị ứng như: Dị ứng, mẩn da; Đau miệng, sốt, khó thở; Buồn nôn, giảm cân, chán ăn và Bị vàng da, vàng mắt. Chính vì thế, khi có xảy ra bất kỳ triệu chứng gì khi dùng thuốc, người dùng nên ngưng sử dụng thuốc và đến gặp bác sĩ ngay lập tức (Nguồn: webmd.com, Drugs.com.)