Lạm dụng thuốc giảm đau nguy hiểm đến tính mạng

Câu chuyện về cô gái 28 tuổi tử vong do lạm dụng thuốc giảm đau tại nhà suốt một năm trời được chính em gái của cô kể lại trên trang Hilight Kapook của Thái Lan mới đây.

Cô Chudapa Pornngam, 25 tuổi, sống tại tỉnh Chon Buri, Thái Lan kể rằng chị gái của cô là Chidapa Pornngam, 28 tuổi thường xuyên bị những cơn đau bụng kinh hành hạ khi đến tháng. Chidapa thường tự ra hiệu thuốc mua thuốc giảm đau và tự uống suốt một năm trời. 

Những loại thuốc giảm đau mà Chidapa Pornngam sử dụng. Ảnh: Hilight Kapoop.
Chidapa tử vong vì lạm dụng thuốc giảm đau. Ảnh: Hilight Kapoop.

Tuy nhiên, khi sử dụng thuốc giảm đau, những cơn đau của Chidapa không hề thuyên giảm, thay vào đó, cô thường xuyên bị những cơn đau đầu dai dẳng. Thậm chí, Chidapa bị ngất xỉu sau cơn đau kèm những dấu hiệu tức ngực, nôn mửa. 

Tình trạng của cô ngày một xấu đi, Chidapa nhập viện ngày 2/8 và được bác sĩ kết luận rằng nguyên nhân có thể là do thuốc giảm đau mà cô sử dụng vô tội vạ suốt thời gian dài. Tới ngày 4/8, sau khi bị cơn đau tim hành hạ, Chidapa qua đời trong sự tiếc thương của gia đình. 

Chidapa không phải là trường hợp duy nhất tử vong vì lạm dụng thuốc giảm đau. Cách đây không lâu, vào năm 2017, một cô gái ở Anh đã qua đời vì sử dụng thuốc giảm đau quá liều. Cụ thể, cô đã uống thuốc gấp 3 lần so với khuyến cáo sử dụng sau khi cô bị đau đầu. 

Tình trạng tử vong do dùng thuốc giảm đau quá liều vẫn ở mức báo động. Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh của Mỹ cho biết, họ đã ghi nhận 68.000 ca tử vong do dùng thuốc quá liều trong năm 2018.

Không chỉ trên thế giới, tại Việt Nam, nhiều trường hợp lạm dụng thuốc giảm đau gây ra những hậu quả khôn lường. 

Tại Bệnh viện ĐH Y Dược TP HCM, BS CKII Nguyễn Viết Hậu, Phó Trưởng khoa Cấp cứu, BV ĐH Y Dược TP.HCM cho biết, cách đây 5 tháng, khoa Cấp cứu của bệnh viện tiếp nhận trường hợp cụ ông 75 tuổi, quê Long An nhập viện trong tình trạng dạ dày có điểm loét đang phun máu. Người nhà cho biết, sau khi uống thuốc giảm đau lưng thì cụ ông bị ngất xỉu, sau đó nôn ra máu, tụt huyết áp, xuất huyết dạ dày. 

Một trường hợp khác là anh TVC (45 tuổi), vốn bị đau đầu viêm xoang đã lâu, nghe bạn mách thuốc giảm đau trị viêm xoang hay nên anh C. tìm uống. Khi uống đến ngày thứ ba thì anh bị đau bụng dữ dội nên vào Bệnh viện ĐH Y Dược TP HCM cấp cứu.

Dùng thuốc giảm đau thế nào để an toàn?

Theo PGS.TS. Trịnh Thị Ngọc, nguyên Trưởng khoa Truyền nhiễm - Bệnh viện Bạch Mai, paracetamol là thuốc giảm đau hạ sốt thông thường và phổ biến nhất hiện nay, được bán không cần sự kê đơn của bác sĩ. Khi có triệu chứng đau đầu, sốt và cảm cúm, người bệnh thường tự ý ra hiệu thuốc mua về uống. Tuy nhiên, paracetamol chỉ có tác dụng tạm thời chứ không có tác dụng trị bệnh. Bởi vậy, chúng ta không nên lạm dụng thuốc giảm đau trong thời gian dài sẽ gây tình trạng nhờn thuốc.

Cũng PGS.TS. Ngọc cho biết, ở nước ta, đã có nhiều bệnh nhân bị ngộ độc thuốc giảm đau, nhẹ thì gây viêm gan cấp tính, nặng có thể dẫn tới tử vong. Nếu dùng liều lượng quá lớn, khiến quá trình chuyển hóa trong cơ thể không thích ứng, tạo ra một chất có tên gọi benzoquinoneimin (NAPQI) gây độc với gan.

Không nên tùy tiện dùng thuốc giảm đau mà nên dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của bác sĩ. Ảnh minh họa.

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học Anh tại ĐH Edinburgh mới được công bố trên tạp chí Scientific Reports, paracetamol được chọn lựa dùng để giảm đau ở khắp thế giới vì rẻ tiền, khá công hiệu và tương đối an toàn. Tuy nhiên, khả năng gây tổn hại gan của thuốc vẫn là vấn đề mà khoa học cần nghiên cứu.

Bác sĩ CKII Nguyễn Viết Hậu, Phó Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện ĐH Y Dược TP HCM, cho hay lạm dụng và sử dụng thuốc giảm đau lâu dài còn có thể gây nghiện, ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Do đó, bác sĩ Hậu khuyến cáo người dân không nên tùy tiện dùng thuốc giảm đau mà nên dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của bác sĩ. Đặc biệt, không nên uống thuốc giảm đau khi đói vì có thể gây viêm, loét, nặng hơn là xuất huyết thủng đường tiêu hóa. 

Bác sĩ Hậu khuyến cáo: Sau khi uống thuốc giảm đau, nếu thấy triệu chứng như ngứa, nổi mề đay, khó thở, lên cơn hen suyễn, đau bụng dữ dội, đau không giảm, nôn ói thì phải vào viện cấp cứu, kiểm tra đường tiêu hóa. Những người có bệnh tim, bệnh thận mạn, viêm gan, sau khi uống thấy cảm giác khác lạ thì phải đến ngay trung tâm y tế gần nhất để kiểm tra.